အမျိုးအစား  |  odb

ဂူသခ်ဳႋင္း အမွတ္ ၇ မွ ရတနာ

၁၉၃၂ ခုႏွစ္တြင္ မကၠဆီကန္ ေ႐ွးေဟာင္းသုေတသနပညာ႐ွင္ Alfonso Caso သည္ Oaxaca ၿမိဳ႕ေတာ္႐ွိ Monte Albán ေရွးေဟာင္းသုေတသနနယ္ေျမတြင္ ဂူသခ်ဳႋင္းအမွတ္ ၇ (Tomb 7) ကို ေတြ႕႐ွိခဲ႔သည္။သမိုင္းမတင္မီေခတ္က စပိန္ျပည္၏လူ႔အသံုးအေဆာင္ ၄၀၀ ေက်ာ္ႏွင့္ လက္၀တ္ရတနာ ၁၀၀ ေက်ာ္ကို တူးေဖာ္ေတြ႔ရွိခဲ့ၿပီး ၎တို႔ကို `Monte Albán၏ရတနာ´ဟု အမည္ေပးခဲ့သည္။ ၎သည္ မကၠဆီကို ေ႐ွးေဟာင္းသုေတသနပညာဆိုင္ရာအတြက္ အေရးပါေသာ ေတြ႔ရွိမႈျဖစ္သည္။ ေက်ာက္စိမ္းစစ္စစ္ျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားေသာ ခြက္ကို ကိုင္ထားသည့္ Caso ဓာတ္ပံုမွ သူ၏စိတ္လႈပ္ရွား ေပ်ာ္႐ႊင္ေနမႈကို ျမင္ေယာင္ေတြ႕ႏိုင္သည္။
ရာစုႏွစ္အေစာပိုင္းက ေ႐ႊေငြ၊ ရတနာတို႔ထက္ ပို၍ တန္ဖိုး႐ွိေသာ ရတနာအေၾကာင္းကို ဆာလံဆရာက စပ္ဆိုထားသည္။ သူက ‘‘လက္ရဥစၥာမ်ားကို ေတြ႕သကဲ႔သို႔ ဗ်ာဒိတ္ေတာ္စကားေၾကာင္႔ အကၽြႏု္ပ္၀မ္းေျမာက္ပါ၏’’ ဟူ၍ ဆာ ၁၁၉း ၁၆၂…

နားေထာင္သူႏွင္႔ လုပ္ေဆာင္သူ

သင္းအုပ္ျဖစ္ေသာ ကၽြန္မအမ်ိဳးသားထံ ညဘက္ႀကီး ဖုန္း၀င္လာသည္။ ကၽြန္မတို႔
အသင္းေတာ္၏ဆုေတာင္းသူရဲေကာင္းတစ္ေယာက္ျဖစ္သည့္ အသက္ ၇၀ အ႐ြယ္ တစ္ဦးတည္းေနထိုင္သူ အဘြားတစ္ဦးမွာ အစာမစားႏိုင္၊ မေသာက္ႏိုင္၊ ဘာမွမျမင္ႏိုင္၊ လမ္းပင္ မေလွ်ာက္ႏိုင္သည္အထိ နာမက်န္းျဖစ္သြား၍ သူ႔ကို ေဆး႐ံုတင္လိုက္ရသည္။
ေသမလား ႐ွင္မလား မသိႏိုင္ေတာ႔သည့္ အေျခအေနတြင္ ဘုရား႐ွင္ထံမွ မစမႈကို အသနားခံကာ သူျပန္လည္ က်န္းမာ လာရန္အတြက္ ေတာင္းေလွ်ာက္ခဲ႔သည္။ အသင္းေတာ္သည္ သူအတြက္ ၂၄ နာရီ သံႀကိဳးကြင္းဆက္ လာေရာက္ လည္ပတ္အားေပးမည့္သူမ်ားကို ခြဲခန္႔မွတ္သားလိုက္ၿပီး၊ သူသာမက အျခားလူနာမ်ား၊ ဧည့္သည္၊အေစာင္႔ႏွင္႔ ေဆး႐ံု ၀န္ထမ္းမ်ားအား ခရစ္ယာန္ေမတၱာကို ျပသႏိုင္ခဲ႔သည္။
ေ႐ွးကနဦး ဂ်ဴးခရစ္ယာန္မ်ားထံ ႐ွင္ယာကုပ္ ေရးသားေသာစာတြင္ အသင္းေတာ္မ်ားအား မစမႈ လိုအပ္သူ ဆင္းရဲသားမ်ားကို ဂ႐ုစိုက္ရန္ တိုက္တြန္းထားသည္။ ယာကုပ္သည္ ယံုၾကည္သူမ်ားအား ႏႈတ္ကပတ္တရားကို နာ႐ံုမွ်သာမဟုတ္၊ တရားကို…

ဆိတ္ၿငိမ္ေသာ စကားလက္ဆံု

သင္ တစ္ေယာက္တည္း စကားေျပာဖူးပါသလား။ တစ္ခါတစ္ရံ ပေရာဂ်က္မ်ားလုပ္ေဆာင္ ရေသာအခါ ကၽြန္ေတာ္သည္ ကားထဲထိုင္စဥ္းစားရင္း အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ မည္သို႔ျပင္မည္၊ မည္သို႔ေျပာင္းမည္စသည္ျဖင့္ တစ္ေယာက္တည္းအသံထြက္ၿပီး စကားေျပာသည္။ ၎က အေထာက္အကူျဖစ္ပါသည္။ ယခုလို စကားေျပာေနျခင္းကို တစ္ေယာက္ေယာက္က ေတြ႕သြားလွ်င္ ႐ွက္စရာျဖစ္ ေသာ္လည္း ကိုယ္႔ဘာသာကိုယ္ စကားေျပာျခင္းသည္ လူအမ်ားစုက ေန႔စဥ္လုပ္ေနေသာအရာတစ္ခုျဖစ္သည္။
ဆာလံသီခ်င္း၌ ဆာလံဆရာမ်ားသည္ မိမိဘာသာ တစ္ေယာက္တည္း စကားေျပာေလ့ရွိၾကသည္။ ဆာလံ ၁၁၆ ကို ေရးခဲ႔သူအား ကၽြန္ေတာ္တို႔ ထိမ္ခ်န္ထား၍ မရေပ။ (း၇) တြင္ သူက ‘‘အို ငါ႔၀ိညာဥ္၊ သင္၏ၿငိမ္၀ပ္ရာသို႔ ျပန္ေလာ႔။ ထာ၀ရဘုရားသည္ သင္၌ ေက်းဇူးျပဳေတာ္မူၿပီ’’ ဟု ေရးစပ္ထားသည္။ အတိတ္က ဘုရားသခင္ ျပဳခဲ႔ေသာ ေက်းဇူးက႐ုဏာႏွင္႔ သစၥာေတာ္ကို သူ႔ကိုယ္ကို သတိေပးျခင္းက လက္႐ွိပစၥဳပၸန္ဘ၀တြင္ သက္သာရာႏွင္႔ အေထာက္အပံ႔ ရ႐ွိေစပါသည္။…

မိုင္ ၄၀၀ အကြာမွ ျမင္ကြင္း

အာကာသယာဥ္မႉး Charles Frank Bolden Jr. က ‘‘ကၽြန္ေတာ္အာကာသထဲ ပထမဦးဆံုးအႀကိမ္ ေရာက္သြားခ်ိန္မွာ ကမာၻေျမႀကီးကို ၾကည့္တဲ႔အျမင္ေတြဟာ ခ်က္ျခင္းေျပာင္းလဲသြားတယ္’’ ဟုေျပာပါသည္။ ကမာၻေျမႀကီး၏အထက္ မိုင္ ၄၀၀ အေပၚစီးမွ ၾကည့္ရျခင္းသည္ သူ႔အတြက္ အရာအားလံုးသည္ ၿငိမ္သက္ျခင္း အတိ႐ွိၿပီး လွပလြန္းသည္။ အေ႐ွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသကို ျဖတ္သန္း သြားေသာအခါ Bolden သည္ ထိုေဒသ၌ ပဋိပကၡမ်ား အဆက္မျပတ္ ျဖစ္ပြားေနေၾကာင္း ေတြးမိၿပီး လႈပ္ႏႈိးခံရ
သကဲ့သို႔ အသိတရား၀င္လာကာ တုန္လႈပ္သြားခဲ႔ရသည္။ ႐ုပ္႐ွင္ထုတ္လုပ္သူ Jared Leto ႏွင္႔ အင္တာဗ်ဴးလုပ္ေန စဥ္အတြင္း Bolden က ထိုခဏတာ အခ်ိန္ေလး အေၾကာင္း ေျပာျပရင္း ကမာၻႀကီးက မည္သို႔ျဖစ္သင့္သည္ကို သူသိျမင္ နားလည္လာေၾကာင္း၊ ကမာၻႀကီးကို ပိုၿပီးေကာင္းမြန္ လာေအာင္  သူတတ္ႏိုင္သမွ် အေကာင္းဆံုး လုပ္ေဆာင္ရန္ စိန္ေခၚမႈႀကီးကို…

သင္မည္မွ်တန္သနည္း

ပံုျပင္ေလးတစ္ပုဒ္႐ွိသည္။  ဘီစီ ၇၅ ၀န္းက်င္ခန္႔က ဂ်ဴးလီယက္ဆီဇာ ဆိုသည့္ ေရာမ သူႂကြယ္လူငယ္တစ္ဦးကို ပင္လယ္ဓားျပမ်ားက ျပန္ေပးဆြဲၿပီး ေငြညႇစ္သည္။ ၎တု႔ိက ယခုေခတ္အရ ေဒၚလာ ၆ သိန္းႏွင္႔ ညီမွ်သည့္ ေငြအခြက္ ၂၀ ႏွင္႔ ေ႐ြးခိုင္းရာ ဆီဇာမွာ သေဘာက်ရယ္ေမာလ်က္ ‘‘က်ဳပ္ဘယ္သူဆိုတာ မင္းတို႔ တကယ္မသိဘဲကိုး။ ဒီမွာ မင္းတို႔ ေငြအခြက္ ၅၀ ေတာင္းစမ္းပါကြ’’ ဟု တိုက္တြန္းလိုက္သည္။ ဆီဇာသည္ သူ႔ကိုယ္သူ ေငြအခြက္ ၂၀ ထက္မက တန္သည္ဟု ယံုၾကည္မွတ္ယူျခင္းေၾကာင္႔တည္း။
ဆီဇာ သူ႔ကိုယ္သူ တန္ဖိုးျဖတ္သည့္ ပမာဏႏွင္႔ ကၽြႏု္ပ္တို႔ တစ္ေယာက္စီတိုင္းအေပၚ ဘုရားသခင္ တန္ဖိုး သတ္မွတ္သည့္ပမာဏက ဆီႏွင္႔ေရပမာ ကြာျခားလွပါသည္။
ကၽြႏု္ပ္တို႔၏တန္ဖိုးကို ယာယီမွ်သာခံေသာ တန္ဖိုးျဖင္႔ ကိုယ္ေတာ္ မတိုင္းတာဘဲ ကၽြႏု္ပ္တို႔ ကိုယ္စား ေကာင္းကင္ဘုံ အ႐ွင္…

ငါ သူေဌးျဖစ္ၿပီ

တံခါးလာေခါက္သျဖင္႔ သြားဖြင္႔ေပးလိုက္ရာ ေငြပမာဏ အေျမာက္အျမားပါ႐ိွသည့္ ခ်က္ လက္မွတ္တစ္ေစာင္လာေပးျခင္းျဖစ္ေနသည္။ တံခါးဖြင္႔ေပးသူက အံ႔အားသင္႔သြား ၿပီးေနာက္ ျမဴးတူးစြာေအာ္ဟစ္ရင္း၊ ေကြးေအာင္ကရင္း၊ ခုန္ေပါက္ရင္း၊ ေတြ႕သမွ် လူကို ေပြ႕ဖက္ရင္း ‘‘ငါထီေပါက္ၿပီ၊ ငါသူေဌးျဖစ္ၿပီ၊ မယံုႏိုင္စရာပါလားေနာ္၊ ငါ႔ျပႆနာ ေတြ ေျပလည္ၿပီ’’ ဟု ေအာ္ေျပာေနသည္။ ၎သည္ ႐ုပ္သံ ေၾကာ္ျငာတစ္ခုျဖစ္သည္။ ႂကြယ္၀ခ်မ္းသာျခင္းစည္းစိမ္က ခံစားခ်က္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ျဖစ္ေပၚေစပါသည္။
ဆာလံက်မ္းမွ အ႐ွည္ဆံုးျဖစ္ေသာ ဆာလံ ၁၁၉ ၏
အပိုဒ္ငယ္ ၁၄ တြင္ မွတ္သားဖြယ္ အခ်က္တစ္ခ်က္ကို ေတြ႕ရသည္။ ‘‘ခပ္သိမ္းေသာစည္းစိမ္ဥစၥာကို ရဘိသကဲ႔သို႔ သက္ေသခံေတာ္မူရာလမ္း၌ ၀မ္းေျမာက္ပါ၏’’ (း၁၄)။ အထက္ပါေၾကာ္ျငာႏွင္႔ ကြာျခားလိုက္ပါဘိ။ ဘ၀႐ွင္သန္မႈ အတြက္ ဘုရားသခင္၏သြန္သင္လမ္းၫႊန္မႈအတိုင္း နာခံ လိုက္ေလွ်ာက္ျခင္းသည္ စည္းစိမ္ဥစၥာမ်ား ရ႐ွိသကဲ႔သို႔ပင္ အလြန္၀မ္းေျမာက္စရာ ျဖစ္သည္။ ဆာလံဆရာက ထာ၀ရဘုရား၏ပညတ္ေတာ္အတြက္ ေက်းဇူးတင္လ်က္ ၀မ္းေျမာက္ေၾကာင္းကို…

လွပႏွစ္သက္ဖြယ္ျဖစ္ေသာ

ဆယ္ေက်ာ္သက္ မိန္းကေလးႏွစ္ဦး၏ ဓာတ္ပံုတြင္ ပထမ မိန္းကေလးက က်န္းမာၾကံ႕ခိုင္ ႐ႊင္လန္းစြာ ႐ွိေနၿပီး၊ အျခားမိန္းကေလးမွာ မိမိဘာသာ ဘာမွ်မလုပ္ႏိုင္မကိုင္ႏိုင္ဘဲ လြတ္လပ္ျခင္းအရသာကို မည္သည့္အခါမွမသိႏိုင္ေသာ ေရာဂါသည္ေလးျဖစ္သည္။ သူမ၏ ဘီးတပ္ကုလားထိုင္ေပၚမွာေနရင္း သာမန္စိတ္ခံစားခ်က္အမ်ိဳးမ်ိဳး နာက်င္မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ႐ုန္းကန္ရမႈအမ်ိဳးမ်ိဳးႏွင္႔ ရင္ဆိုင္ခံစားေနရသည္။
သို႔ေသာ္ သူတို႔ႏွစ္ဦး အတူတြဲ႐ွိေနသည့္ အေဖာ္ အဖက္ျဖစ္ျခင္း၏အရသာကို ခံစားရင္း ႏွစ္ဦးသား႐ႊင္လန္း ျပံဳး႐ႊင္ေနသည္။ တစ္ဦးက အျခားတစ္ဦးအတြင္း႐ွိသည့္ အကၽြမ္း၀င္မႈ၊ မိတ္ေဆြအေဖာ္ျဖစ္ေပးျခင္း၏ ရသကို ေတြ႕ျမင္
ခံစားေနသည့္ လွပေသာ မိန္းကေလးႏွစ္ဦး ျဖစ္ပါသည္။
နာတာ႐ွည္ေရာဂါ ခံစားရသူမ်ား၊ ခႏၶာမသန္စြမ္းသူမ်ား၊ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင္႔ ႏွိမ္႔ခ်အပယ္ခံရသူမ်ားစသည့္ျဖင္႔ ဘီးတပ္ကုလားထိုင္ေပၚမွမိန္းကေလးကဲ႔သို႔ ျဖစ္ေန ခံစားေနရသည့္ လူမ်ားအတြက္ သခင္ေယ႐ႈအခ်ိန္ေပးသည္။ ၎တို႔ကို ဂ႐ုျပဳခဲ႔သည္။ ထို႔ျပင္ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္မ်ား ႏွာေခါင္း႐ႈံ႕ျပစ္တင္စရာ ထိုသို႔ႏွိမ္႔က်ခံစားရသူ တစ္ဦးအား သူ႔ကို ဆီျဖင္႔လိမ္းက်ံေလာင္းခ်ရန္ အခြင္႔ေပးခဲ႔သည္။ ေ၀ဖန္ကဲ႔ရဲ႕သူတို႔အား…

ငါးစာနီနီ

လြန္ခဲ႔ေသာႏွစ္အတန္ၾကာက ဂရိစာေရးဆရာ  ‘ေအလီယန္´ ျပဳစုခဲ႔သည့္ ဒုတိယ ရာစုႏွစ္ ေခတ္ကာလက လက္ဆင္႔ကမ္းခဲ႔ေသာ ငါးဖမ္းနည္းအေၾကာင္း စာအုပ္ကို ကၽြန္ေတာ္ အမွတ္မထင္ေတြ႕႐ွိ ဖတ္႐ႈခဲ႔ရသည္။ ‘‘ဘို႐ိုကာႏွင္႔ သက္သာေလာနိတ္ၿမိဳ႕ၾကားတြင္ အက္စၾထာကပ္ အမည္႐ွိ ျမစ္တစ္စင္း စီးဆင္းၿပီး ျမစ္ထဲ၌ အစက္အေျပာက္ႏွင္႔ ထေရာ႔ငါး
မ်ား႐ွိသည္’’။ ငါးဖမ္းနည္းမွာ ‘‘၀ါဂြမ္းလံုး အနီေရာင္ရဲရဲကို
ငါးမွ်ားခ်ိတ္၌ ငွက္ေမြး ၂ ပင္ျဖင္႔ တြဲခ်ည္ကာ ေရထဲခ်လိုက္ သည္။ ငါးမ်ားမွာ အနီေရာင္ ၀ါဂြမ္းလံုး၏ ဆြဲေဆာင္မႈေၾကာင္႔ ပါးစပ္အျပည့္၀ါးရေတာ႔မည္အေတြးႏွင္႔ အနီးအနား တိုးလာ ၾကသည္’’ (On the Nature of Animals)။
ငါးဖမ္းသမားမ်ားသည္ ဤနည္းကို ယခုထိတိုင္ အသံုးျပဳၾကဆဲျဖစ္သည္။ ၎ကို Red Hackle ဟု ေခၚၾက သည္။ လြန္ခဲ႔ေသာႏွစ္ေပါင္း ၂၂၀၀ ခန္႔က ဤနည္းလမ္းကို…

မပို႔ျဖစ္ေသာစာ

အီးေမးလ္ စာတစ္ေစာင္ပို႔လိုက္ၿပီးကာမွ လူမွားပို႔မိျခင္း၊ ျပင္းထန္ေသာ မေကာင္း မႏွစ္ၿမိဳ႕ဖြယ္ စကားလံုးမ်ားပါသြားျခင္းကို ခ်က္ျခင္းသတိျပဳလိုက္ျခင္း စသည့္အျဖစ္မ်ိဳး သင္ၾကံဳဖူးပါသလား။ ခလုတ္တခ်က္ႏွိပ္ၿပီး စာဆက္မပို႔ေအာင္ လုပ္ႏိုင္လွ်င္ေကာင္းမည္။ ယခုတြင္ ထိုသို႔ျပဳလုပ္ႏိုင္ၿပီျဖစ္သည္။ ကုမၸဏီအေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ စာပို႔လိုက္ေသာ္လည္း ကြန္ျပဴတာမွ အီးေမးလ္စာထြက္မသြားမီ ျပန္ဖ်က္ပစ္လိုပါက ဖ်က္ပစ္ႏိုင္ေအာင္ အခ်ိန္အနည္းငယ္ေစာင္႔ေပးသည့္ စနစ္ကို က်င္႔သံုးသည္။ ထိုအခါ အီးေမးလ္စာသည္ မေျပာခဲ႔သည့္ စကားတစ္ခြန္းပမာျဖစ္သြားသည္။  ''အဆင္ေျပ သြားတာေပါ့'' ဟု မွတ္ယူျခင္းထက္ မိမိေျပာေသာစကားကို သတိထားေစာင္႔ထိန္းရန္ အလြန္႔အလြန္အေရးႀကီးေၾကာင္း မပို႔ျဖစ္ေသာစာက သတိေပးခ်က္ျဖစ္သင္႔သည္။
႐ွင္ေပတ႐ုဩ၀ါဒစာ ပထမေစာင္တြင္ ‘‘သင္တုိ႔သည္ ... အခ်င္းခ်င္းရန္တံု႔မမူ၊ ျပန္၍ မကဲ႔ရဲ႕၊ ေမတၱာပို႔ျခင္းကို ျပဳၾကေလာ႔။ အသက္ကို ေမြ႕ေလ်ာ္ေစ၍ ေကာင္းမြန္ေသာေန႔ရက္တို႔ကို ေတြ႕ျမင္ျခင္းငွာ အလို႐ွိေသာသူသည္ မိမိလွ်ာကို မေကာင္းေသာအရာႏွင္႔ ကင္းလြတ္ေစ။ မိမိႏႈတ္ခမ္း လည္း မုသားစကားကို မေျပာေစႏွင္႔။ ဒုစ႐ိုက္ကိုလႊဲေ႐ွာင္၍ သုစ႐ိုက္ကိုျပဳေစ။…

သင္႔တင္႔မွ်တေသာ

ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ားစြာ၌ တစ္စတစ္စႏွင္႔မ်ားျပားလာေသာ ေစ်း၀ယ္ထြက္ျခင္းကို ခံုမင္သူ မ်ားအား ‘‘ဘယ္ေလာက္ဆိုရင္ေလာက္မွာလဲ’’ ဟူသည့္ ႐ိုးစင္းေသာ ဤေမးခြန္းေလးကို ေမးပါ မည္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၌ ေက်းဇူးေတာ္ခ်ီးမြမ္းျခင္း ရက္သတၱပတ္္ ၿပီးဆံုးၿပီး ေနာက္တစ္ရက္ Black Friday တြင္ စတိုးဆိုင္မ်ားစြာသည္ ခပ္ေစာေစာဆိုင္ဖြင္႔ၿပီး ပစၥည္းမ်ားကို ေလွ်ာ႔ေစ်းျဖင္႔ ေရာင္းခ်ၾကသည္။ ၎ထံုးစံက အျခားႏိုင္ငံမ်ား၌ပါ ပ်ံ႕ႏွံ႔ကုန္သည္။ ေစ်း၀ယ္သူအခ်ိဳ႕က သူ႔အတိုင္းအတာႏွင္႔သူ ၀ယ္ႏိုင္သည့္ သင္႔တင္႔ေသာ
ေစ်းႏႈန္းျဖင္႔သာ ပစၥည္းမ်ား ၀ယ္ယူၾကသည္။ ၀မ္းနည္းစရာမွာ
အခ်ိဳ႕သူမ်ားမွာ ေလာဘစိတ္၏တြန္းအားေပးမႈျဖင္႔ မရမက ေစ်းဆစ္ကာ၀ယ္ယူၾကသျဖင္႔ အၾကမ္းဖက္သည့္အသြင္ ေဆာင္ေနေတာ႔သည္။
၀ယ္သူအႀကိဳက္ လိုက္ေပးၿပီး စိတ္ကို မႊန္ထူေစျခင္း အႏၲရာယ္ကို ေစ်း၀ယ္ရာ၌ ျဖစ္ေစ၊ စိတ္ႏွလံုး၌ ျဖစ္ေစ ကၽြႏု္ပ္တို႔ ရင္ဆိုင္ရမည္။ ထိုအႏၲရာယ္အတြက္ တန္ျပန္ ကုစားရန္ ဓမၼေဟာင္းက်မ္းမွ ပညာႏွင္႔ဆိုင္ေသာက်မ္းကို ေရးသားသူ ‘ဓမၼေဒသနာဆရာ’ (ေဒ…